Yaşar Nezihe Bükülmez, işçi ve kadın mücadelesinin simgesi olarak edebiyat tarihine damgasını vurmuş bir isimdir. 1923 yılında, Cumhuriyet’in ilanından önce “Aydınlık” dergisinde yayımlanan “Ey İşçi” adlı şiiri, Türkiye’nin ilk Türkçe 1 Mayıs şiiri olarak tarihe geçmiştir. Bu eserinde Nezihe, işçilere hitaben “Bugün hür yaşamak hakkı seninken / Patronlar o hakkı senin almışlar elinden” diyerek emeğin kutsallığını vurgulamış ve sömürüye karşı birleşmenin önemini dile getirmiştir.
Yaşar Nezihe’nin yaşamı, yazdığı şiirler kadar etkileyicidir. 1882 yılında İstanbul’da yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Küçük yaşta annesini kaybeden Nezihe, babası tarafından sokağa itilmiştir. Okuma yazmayı ise kendi çabasıyla, sokaktaki çocukları gözlemleyerek öğrenmiştir. Hayatı boyunca yoksulluk, hapis ve sürgün gibi zorluklarla mücadele etmesine rağmen, kalemini daima yanından ayırmamıştır.
Sadece bir şair değil, aynı zamanda aktif bir toplumsal mücadeleci olan Nezihe, Osmanlı Amele Cemiyeti’ne üye olan ilk kadınlardan biridir. Müskirat (Tütün) İşçileri Grevi’ne verdiği destek nedeniyle gözaltına alınmış, sadece işçi hakları için değil, kadınların siyasi hayatta yer alması için de mücadele etmiştir. Nezihe Muhiddin ile birlikte Kadınlar Halk Fırkası’nın kuruluşunda görev alarak, kadınların seçme ve seçilme hakkı için öncülük eden isimlerden biri olmuştur.
Nezihe Bükülmez’in eserlerinde emekçi kadınların dramı, grevler ve toplumsal adaletsizlik temaları işlenmiştir. Uzun yıllar boyunca edebiyat tarihimizin arka planda kalan bir figürü olarak kalmış olsa da, günümüzde 1 Mayıs kutlamalarında ve kadın hakları mücadelesinde onun izleri hala sürmektedir. Bugün fabrikalar durduğunda, trenler raylarda sessizliğe büründüğünde ve işçiler dayanışma içinde bir araya geldiğinde, onun şu dizeleri yankılanır: “Bir gün bırakınca işi halk şaşkına döndü / Ses kalmadı, her velvele bir mum gibi söndü.”
